Rozwód z orzeczeniem winy czy bez orzeczenia o winie

Wielu ludzi stojących w obliczu zbliżającego się rozwodu zadaje sobie pytanie, jaka forma będzie dla nich najlepsza, czy rozwód z orzeczeniem winy, czy też za porozumieniem stron i w ogóle czym się różnią te dwie formy postępowania w sprawie o rozwód. Wiadomo, że postępowanie rozwodowe jest niezwykle stresujące dla małżonków, nawet jeżeli rozwód ma być orzekany bez winy stron.

Często w postępowaniach rozwodowych mamy do czynienia z postępowaniem o opiekę nad dziećmi, z postepowaniem o alimenty, z podziałem majątku wspólnego małżonków. Tylko około ¼ stron wnoszących sprawę rozwodową decyduje się na orzeczenie winy małżonka, nie zdając sobie często sprawy z jakimi konsekwencjami wiąże się takie postępowanie. Zatem czym w ogóle jest rozwód?

Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Z powyższego wynika, że aby rozwiązać małżeństwo musi dojść do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia. Co zatem oznacza trwały i zupełny rozkład pożycia. W dużym uogólnieniu możemy przyjąć, iż jest do ustanie więzi duchowej, gospodarczej i fizycznej. W każdej rozpoznawanej sprawie sąd musi indywidualnie zbadać czy do zerwania tych więzi doszło i czy mają one charakter trwały. Zresztą nie każde zerwanie więzi fizycznej czy duchowej, czy też gospodarczej będzie stanowiło przesłanki rozwodu. Sytuacja w której małżonkowie wspólnie postanawiają o życiu w rozdzieleniu, bo na przykład jeden z nich wyjeżdża za granicę w celach zarobkowych, nie będzie stanowiło rozkładu pożycia, dopóty dopóki małżonkowie godzą się na taki układ, i choć fizyczna więź ustanie, nie będzie ona przyczyną rozwodu.

Postępowanie o rozwód z orzeczeniem o winie jest zwykle dłuższe i mniej przyjemne dla stron. Do sądu wzywani są świadkowie, których zadaniem jest potwierdzić czy rzeczywiście wina rozkładu małżeństwa leży po którejś ze stron. Najczęstszą jednak przyczyną rozwodu z orzeczeniem o winie jest zdrada małżonka, ale zdarza się też, że małżonek żąda orzeczenia winy z powodu np. fizycznego i psychicznego znęcania się, nadużywania alkoholu itd.

Zgodnie z art. 57 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Wydając wyrok rozwodowy sąd ma następujące możliwości tj. orzec o winie jednego małżonka, orzec o winie obojga małżonków, ustalić że małżonek nie ponosi winy, lub na zgodne żądanie stron w ogóle o winie nie orzekać.

Rozwód bez orzekania o winie jest co do zasady szybszym i mniej kosztownym postępowaniem i nie jest obarczony tak nieprzyjemnymi konsekwencjami. Mowa tu o częstej konieczności ujawniania szczegółów związku, których nie chcielibyśmy ujawniać na sali sądowej. Wybór formy rozwiązania małżeństwa zawsze zależy jednak od konkretnej sytuacji i nastawienia stron.

Wyrok rozwodowy może zawierać o wiele więcej rozstrzygnięć aniżeli tylko w zakresie rozwiązania małżeństwa i tak np. w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Innym przykładem rozstrzygnięć w wyroku rozwodowym jest rozstrzygnięcie w przedmiocie wspólnego zamieszkiwania małżonków po rozwodzie.
Zgodnie z art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Na zgodny wniosek stron sąd może w wyroku orzekającym rozwód orzec również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.

Podsumowując powyższe uwagi, decydując się na rozwód zawsze musimy wziąć pod uwagę korzyści, ale i niedogodności związane z rozwodem z orzekaniem o winie, jak również zastanowić się czy takie postepowanie jest rzeczywiście konieczne w naszej sytuacji.


Dorota Majzerowicz

Adwokat

Stan prawny na dzień: 24.08.2020 r.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Więcej

Rozumiem